EEN NETFLIX-SERIE
Heren van de Honorable Artillery Company, koninklijk saluut.
Koningin Elizabeth II laat de wereld niet vaak weten wat ze denkt en voelt.
Maar tijdens een lunch in de Guildhall om 40 jaar op de troon te vieren…
…deed ze dat wel.
Sta op voor Hare Majesteit de koningin.
Haar stem was nog hees van de rook en ze was verkouden…
…maar ze gaf een ongekend eerlijke uiting van verdriet en spijt.
De bekentenis dat ze gefaald heeft en dat het een vreselijk jaar was…
…was een pleidooi voor medeleven en vergiffenis…
…na een turbulente 12 maanden.
Maar als Hare Majesteit hoopte op sympathie…
…en vergiffenis, dan wordt ze misschien teleurgesteld.
PRINSES MARGARET PRIVÉ
Dat was 'Abide With Me', door het koor van King's College Cambridge…
…gedirigeerd door Stephen Cleobury…
…gekozen door de gast van vandaag, prinses Margaret.
Waarom koos u daarvoor? Wat is de betekenis ervan?
Het is een hymne, dus de betekenis is volgens mij overduidelijk.
Mijn geloof.
Zonder geloof kun je net zo goed opgeven, en dat heb ik niet gedaan.
Het geloof heeft elk besluit dat ik heb genomen beïnvloed.
In uw koninklijke leven of ook privé?
Als je zus Supreme Governor van de Church of England is…
…en Defender of the Faith…
…dan kun je die twee soms moeilijk scheiden.
Wat is de volgende plaat?
Genoeg.
Ik zei genoeg.
Ik mis je.
Een fragment uit Tsjaikovski's Zwanenmeer…
…uitgevoerd door het London Symphony Orchestra…
…gedirigeerd door André Previn.
En de betekenis daarvan?
Ik ben altijd dol geweest op ballet.
Sommige dingen kun je niet in woorden vatten.
Dans is een taal op zich.
En ik hield natuurlijk ook van dansen.
Nooit ballet.
Hebt u favoriete danspartners?
Daar zeg ik niets over.
Zulke uitspattingen kun je beter aan de jeugd overlaten.
Je hebt altijd je herinneringen.
Vertel over uw volgende keuze.
'Stardust' van Hoagy Carmichael.
U speelt zelf ook piano. -Ja, ik kreeg al jong les.
Mijn zus kreeg les in grondwettelijke geschiedenis…
…en ik pianoles.
Is muziek uw eerste liefde?
Men heeft veel eerste liefdes.
Als je een bepaalde leeftijd bereikt, voer je een audit van het hart uit.
Een review.
Dan ga je al die liefdes na…
…die dromen, jeugdige passies, in de context van je hele leven.
Het is interessant om te zien wat beklijft.
Sommige worden permanente liefdes…
…en sommige verdwijnen…
Dan besef je dat dat geen echte liefde was.
Gelukkig…
…is muziek een constante factor in mijn leven en dat blijft vast zo.
Heeft deze laatste plaat een bijzondere betekenis voor u?
Ja, dat heeft hij.
En die is?
Daar houden we het bij.
Dit is 'Stardust' van Hoagy Carmichael.
in mijn hart blijft het altijd
mijn sterrenstofmelodie
de herinnering aan een liefdesrefrein
KAPITEIN PETER TOWNSEND IS UITGENODIGD VOOR DE RECEPTIE
LIEVE MARGARET…
Lieve Margaret, het is mogelijk dat deze brief een nare stoorzender is…
…en geen fijne verrassing.
Ik plan een bezoekje aan Londen vanaf het Île-de-France…
…en ik vroeg me af of je plannen had…
…om naar de receptie te gaan in The Caledonian Club…
…voor de bemanning van de HMS Vanguard.
O, Peter Townsend.
Wanneer had je iets van hem gehoord? -Dat is vast al 35 jaar geleden.
De HMS Vanguard, is dat niet waar jij en Peter…
Verliefd werden.
Was het meteen wel liefde?
Natuurlijk was het liefde.
Op het eerste gezicht.
Als jij het zegt.
Dat doe ik.
De liefde van m'n leven.
De rondreis door Zuid-Afrika.
Onze eerste keer in het buitenland, dus dat was in…
1947.
Philip had net een aanzoek gedaan. Ik zei: 'Graag.'
Papa zei: 'Niet zo snel.' We moesten drie maanden reizen.
Hij hoopte dat je bij zinnen zou komen.
Echt niet.
En ik raakte buiten zinnen…
…op ochtendritjes met papa's knappe stalmeester.
Ja. Zijn knappe getrouwde stalmeester.
Peter was zo'n goede ruiter.
Dat zal wel.
Wat denk je dat hij wil?
Hij moet nu achter in de 70 zijn. Al lang getrouwd.
Ja.
Gelukkig getrouwd.
Met kinderen.
En kleinkinderen.
Ga je?
Ik denk het wel.
Hoezo? Wat maakt 't uit?
Zijne Koninklijke Hoogheid, prins Andrew. -Mama.
Lieverd.
Bedankt dat je hiermee instemt. -Ik vroeg of ze thee wilden zetten.
Misschien wil je iets sterkers.
Ik kom over m'n huwelijk praten.
Ik heb wel medelijden met haar wat betreft Wyatt.
Hij was wat ruw, een Amerikaan…
…maar ik was zo vaak weg met de marine dat Sarah zich verwaarloosd voelde.
Steve was een fatsoenlijke vent. -Die een affaire had met je vrouw.
Niet meer, mama.
Hij ligt eruit.
Hij is weg.
Mooi.
Maar nu is er een ander.
Een financieel adviseur, John Bryan. -O, in godsnaam, zeg.
Er komen nog meer foto's. -Waarvan?
Dat wil je niet weten.
In Saint-Tropez. Ze doen iets onbespreekbaars.
Je hebt gelijk. Ik wil het niet weten. -Hij likt aan Sarahs tenen.
Wat?
Inderdaad.
Ze zeggen dat ik de regels met voeten treed…
…maar ik steek ze niet in andermans mond. Stel je voor.
Haar voet.
Had dan een broodje besteld.
Of tong.
Tong. Briljant.
Het is zo'n vernedering.
Daarom heb ik deze keer…
…geen keus en moet ik…
…het S-woord noemen.
Subtiliteit?
Sereniteit?
Is 'schuldbewustheid' te veel gevraagd?
Scheiding, mama.
O, lieverd.
Ze heeft er genoeg van.
Dat snap ik wel.
Het is onze schuld. -Wat?
We wisten waar we aan begonnen toen we Sarah erbij haalden.
Iedereen was voor. Jij meer dan wie dan ook.
Ze was een frisse wind.
Modern, herkenbaar, heel leuk.
Die lach. -Zo aanstekelijk.
Dat doen we in deze familie. We verwoesten iedereen die anders is.
Niet in het begin. Dan zeggen we hoe goed het is voor het systeem.
Ze zijn onze verlossing, ons geheime wapen.
Ze helpen ons moderner te worden, normaler. Menselijker.
En we leren steeds weer dezelfde pijnlijke lessen.
Dat niemand met karakter, originaliteit, vuur, humor en flair…
…een plek heeft in dit systeem.
Lieve Peter. Het was fijn om weer eens van je te horen.
Ik kijk ernaar uit om je de 7e te zien.
Ik zou zeggen: kijk uit naar een kleine, gerimpelde 60-jarige…
…maar de tand des tijds heeft me niet…
…veranderd sinds we elkaar voor het laatst zagen in 1955.
Margaret.
Martin. -Uwe Koninklijke Hoogheid.
Alstublieft. Deze kant op.
Misschien weet u nog dat u ons vergezelde.
Wat fijn om u weer te zien. -U ook.
Roger Carter.
Harold Armstrong Scott.
Wat fijn u weer te zien. -U ook.
Marcus Moore. -Mevrouw.
En de voormalige stalmeester aan Zijne Majesteit de koning.
Koninklijke Hoogheid.
Peter.
…na een te stevige dans met de prinsessen…
…gingen we weer feesten. Ik, en de rest van u, denk ik…
…zal nooit de schoonheid van de Drakensbergen vergeten…
…of de Victoriawatervallen, eindeloze verlaten stranden…
…en de Port Elizabeth…
Tante Margot.
Hij heeft je wangen kleur gegeven.
Heeft hij een naam?
Tim.
Maakt hij je gelukkig?
Ben je verliefd?
Ik denk het wel.
Keurt iedereen het af?
Vrijwel zeker.
Doe het dan.
Vecht voor hem.
Dit lied.
En nu moet ik weg. -Ga je nu al?
Ja. Dag, schat.
Wel thuis, Margot.
Door dit lied bleef je juist altijd.
Ik weet het, maar…
Ik sta erop.
Dat was fijn.
Hopelijk duurt het niet weer 40 jaar voor we elkaar weer zien.
Toevallig ben ik…
…binnenkort terug in Londen.
Er zijn dingen die ik je terug wil geven.
Je brieven.
O. -Niet als afwijzing.
Ik heb ze bewaard.
Toen ik ze las, ging ik terug naar die tijd.
En ik dacht: ze zijn zo dierbaar.
Ik word er niet jonger op. Als er iets gebeurt…
…wil ik niet dat ze in de verkeerde handen komen.
Dus ze zijn beter af bij jou.
Dat is heel attent van je.
Ik heb ook al jouw brieven bewaard.
Allemaal.
Welterusten, Peter.
Welterusten, Koninklijke Hoogheid.
De prinses, Uwe Majesteit.
Hallo, lieverd.
Mama.
Mijn boek.
Bijna uit.
Er zijn nog veel meer leuke dingen om te lezen.
Niet doen.
Maar goed.
Ik kom over Tim praten.
Tim?
Commandant Laurence?
Zijn jullie nog steeds…
Ja.
Ik kom zeggen dat onze bedoeling is dat het permanent is.
Tot de dood ons scheidt.
Wat?
Jullie kennen elkaar amper.
Bijna drie jaar, mama.
Je bent nog maar net van Mark gescheiden.
En in dit klimaat…
De familie ligt al onder de loep.
Is het niet verstandig om te wachten?
Wachten? -Even maar.
Lieverd, ik ben blij dat je geluk hebt gevonden.
Ik weet hoe zwaar het was met Mark.
Maar het lot liet je geboorte plaatsvinden in deze familie. Daar hoort van alles bij.
Waaronder het feit dat je moeder Supreme Governor van de kerk is.
Opnieuw trouwen als de eerste man nog leeft, is verboden, dat weet je.
Ik hoef niet herinnerd te worden aan de eisen van deze familie.
Ik heb mezelf toegewijd aan mijn rol. Mezelf gevormd.
Plicht boven alles gesteld.
Waaronder meestal ook mijn eigen geluk.
Vijf afspraken op een dag.
Driehonderd dagen per jaar de afgelopen 24 jaar.
Je kunt niet alles van me hebben.
En ik geef niet alles.
En ik trouw met Tim.
Toe maar. Brave meid.
Hoe ging het? -Prima.
Laten we gaan. -Wacht.
Uwe Koninklijke Hoogheid, zoals gevraagd…
…vergezel ik u morgen tijdens een ritje naar Craigowan Lodge…
…bij goed weer.
Kapitein Peter Townsend.
Uwe Koninklijke Hoogheid…
…ik wilde u bedanken voor uw gebaar in Balmoral.
U dacht vast dat uw vriendelijkheid niet opgemerkt werd…
…omdat u vermomd was in uw groene geruite rok en tweed jasje.
Dat was niet zo.
Mijn lieve Margaret…
…het was roekeloos om me te bezoeken.
Roekeloos en magnifiek.
Ik hou zo veel van je.
Lieve Margaret…
…de wereld heeft ons paradijs verstoord en wil onze liefde verbieden.
Ze verbannen me.
Ze sturen me weg als een crimineel.
Ik moet er niet aan denken dat je lijdt.
Een wezen gemaakt voor geluk.
Zet ons pact even in de ijskast.
We blijven ondanks alles trouw aan elkaar.
Margaret, ik schrijf je met pijn in mijn hart.
Ik ben net terug in Brussel na een jaar op wereldreis.
Een jonge vrouw, Marie Luce…
…vergezelde me tijdens de reis als secretaresse en fotografe.
Haar gezelschap is een van de weinige vreugdes in m'n leven.
Ik heb besloten haar een aanzoek te doen.
Ik weet dat je je verraden zult voelen.
Ze noemen me nu Prince Harming.
En eindeloze andere laster en leugens.
Je hebt altijd beide kanten proberen te bekijken…
…maar vind je nu eindelijk ook…
…dat een officiële scheiding de enige verstandige koers is?
Charles.
Als we alleen niet bij elkaar pasten of ontrouw waren, was dat één ding.
Maar dat boek van Morton is zo wraakzuchtig.
En het lef om vol te houden dat ze er niets mee te maken had.
Ik heb gedaan wat je vroeg, mama.
Ik heb het 11 jaar geprobeerd, maar op een bepaald moment…
Mijn kinderen hebben dit jaar huwelijksproblemen gehad.
Anne en Andrews problemen zijn heel verdrietig.
De jouwe zijn een categorie apart, want jij, als toekomstige koning…
…bent een categorie apart.
Tijdens mijn kroning heb ik een eed afgelegd die jij ook ooit aflegt…
…om de wetten van God te handhaven.
Gods wet is dat het huwelijk voor het leven is.
De monarch moet trouwen en een erfgenaam krijgen.
Maar een gelukkig huwelijk is een voorkeur, geen vereiste.
Je hebt ook plechtig beloofd om de kroon te beschermen.
Diana rust niet tot ze alles heeft verwoest.
Wil je dat?
Grappig, hè? Ik…
Jaren roep ik om een modernere monarchie die de buitenwereld weerspiegelt.
Kijk naar de gebroken gezinnen daarbuiten en dan naar ons.
Margaret, gescheiden.
Anne, gescheiden.
Andrew, vernederd en op weg naar een scheiding.
Ik zit gevangen en droom ervan. En jij praat over morele voorbeelden.
Als we een gewoon gezin waren en maatschappelijk werk kwam op bezoek…
…werden wij weggehaald en jij moest de bak in.
Genoeg.
We hebben een moderne monarchie.
Niet zoals we hoopten.
Het begint op zwaar ouderlijk falen te lijken.
De hertog van Edinburgh en ik waren heel duidelijk…
…tegen de kinderen hoe belangrijk het huwelijk voor ons is.
Ik leef met u mee.
Mijn eigen dochter is gescheiden.
Mijn zoon is uit elkaar.
We kunnen alleen om Gods leiding vragen.
Hoe is het zover gekomen?
Onze generatie is opgevoed met het idee dat het huwelijk een ideaal is…
…en echtscheiding een probleem.
Deze generatie…
Maar de prins en prinses zijn nog niet uit elkaar.
Er is nog hoop op verzoening.
En we bidden er allemaal voor.
Inderdaad.
Elke dag.
Er wordt een brand in Windsor Castle gemeld…
Een getuige zei dat er vlammen en rook te zien zijn…
…uit het dak van de noordoostelijke vleugel.
Hare Majesteit wordt op de hoogte gehouden van de operatie en ze is onderweg.
De brand breidde zich snel uit.
Dat zei één getuige over de vuurzee…
…die ondanks pogingen van de brandweer nog niet onder controle is.
Het hele noordelijke bordes is verwoest door vlammen.
De brandweer werkt hard zodat de brand niet…
…de kostbaarste schatten van het land kan vernietigen.
De brand begon zo'n zes uur geleden…
…en de linkerbovenkant van Windsor Castle staat nog in brand.
De ravage binnen is enorm, hoor ik.
Plafonds zijn ingestort, rookschade, brandschade, waterschade.
Ik vroeg een medewerker van de koningin wat zij vond van de gebeurtenissen…
…en hoe ze zich voelde, en hij zei: 'Net als elke moeder…
…die haar eigen huis ziet afbranden.'
Ze is er duidelijk kapot van.
Mensen zijn verbijsterd door wat er om hen heen gebeurt.
De Rembrandt?
Gered.
De Rubens?
Gered, goddank.
En de Leonardo.
Maar helaas zijn meer dan honderd kamers…
…waaronder negen staatsiezalen verwoest.
En de rode zitkamer? Durf ik het te vragen?
Dat je het nog weet.
Natuurlijk weet ik dat nog.
Iedereen was naar Londen voor een ceremonie.
Het was de voetwassing in St. Paul.
Wij waren alleen.
We brachten een hele middag door in de rode zitkamer. We praatten continu.
Waar hadden we het over?
Alles en niets, denk ik.
Niet niets.
Ik herinner me dat we enthousiast plannen maakten voor de toekomst.
Met zekerheid en overtuiging.
Net als die plannen…
…heeft de rode zitkamer het niet overleefd.
Wat triest.
Ik ben nieuwsgierig.
Waarom schreef je me na al die tijd?
Het leven gaat niet eeuwig door.
Dat liet m'n arts me onlangs weten.
Wat erg, Peter.
Toen hoorde ik een radio-interview met jou. Ik wilde weten…
…of onze liefde…
…in de context van ons hele leven…
…vluchtig was…
…of beklijvend.
…diepgravende vragen over hoe de renovatie betaald wordt.
Labour MP's zeggen dat de koningin en niet de belastingbetaler…
…moet betalen voor de reparaties.
De monarchie kan niet altijd rekenen op een systeem waarbij…
…de belastingbetalers betalen. Ze weigeren zelf belasting te betalen.
Het gebouw was niet verzekerd. De inhoud ook niet.
Goed moment? Niet?
Het slechtste moment.
Enig idee hoe het is begonnen?
De grote metafoor?
Ik bedoel, de brand.
Er is een stop doorgebrand of zo.
In de privékapel. Heel onschuldig.
Of toch niet?
Zoals zo'n mysterie…
…van Agatha Christie.
Er zouden meerdere verdachten zijn…
…elk met een eigen plausibel motief om het in brand te steken.
Wie dan?
Mijn buurvrouw, bijvoorbeeld. -Diana?
Gefrustreerd na jaren van verwaarlozing…
…besluit ze het heft in eigen handen te nemen.
Brandstichting is niet gewelddadig genoeg voor haar.
Ze heeft liever een atoombom.
Die heeft ze al laten ontploffen.
Andrew, de hertog van York.
Woedend op zijn eigen moeder…
…die hem zijn hele leven heeft laten geloven…
…dat hij onweerstaanbaar en onaantastbaar is.
En nu beseft hij dat zijn rol is om vernederd te worden.
Ik.
Jij?
Denk je niet dat ik redenen heb om mijn zus' huis in brand te steken?
Waarom zou je dat doen?
Vanwege wat ze me ontzegde.
Peter Townsend.
Wat?
Zonder zon en water…
…mislukt de oogst…
…Lilibet.
Een vraag. Hoe vaak heeft Philip iets gedaan?
Ingegrepen als jij dat niet kon? Sterk geweest als jij dat niet was?
Boos geweest als jij dat niet kon? Besluiten genomen als jij dat niet kon?
Hoe vaak heb je een stil dankgebed voor hem gezegd…
…en gedacht: als ik hem niet had, kon ik dit niet? Hoe vaak?
Peter was mijn zon.
Mijn water.
En jij ontzegde me hem.
Als koningin, niet als je zus.
De omstandigheden zijn niet relevant, alleen het verbod.
Een verbod dat je Anne nu niet oplegt.
Dat is anders. -Hoe dan?
Anne is een prinses die de troon niet zal bestijgen. Net als ik was.
Commandant Laurence is een stalmeester die schandalig boven zijn rank trouwt.
Peter was een stalmeester die hoopte schandalig boven zijn rank te trouwen.
Anne en commandant Laurence zijn verliefd. Peter en ik ook.
In beide gevallen is één partij gescheiden.
De situaties zijn identiek, behalve de uitkomst.
Zij mag met hem trouwen.
Ik mocht dat niet.
Haar verhaal eindigt gelukkig.
Dat van mij niet.
En zelfs na 40 jaar…
…kun je nog niet toegeven wat mij is overkomen en jouw rol daarin.
Bedankt, Peggy.
Majesteit. -Mama?
Wat een verrassing. Ik hoorde dat je ziek was.
Een koutje. -Koorts, hoorde ik.
Dan hoor je het bed te houden.
Het is een lunch om mij te vieren.
Ik kan niet afzeggen. -Jawel.
En ik wil niet afzeggen.
Ik heb je toespraak bekeken.
Je kent de drie vragen die we ons stellen. Moet het gezegd worden?
Moet het nu? En moet ik dat doen?
Om het zo te omschrijven, een annus horribilis?
Daar komen reacties op.
Niet alleen vanwege dat dramatische Latijn.
Wat is je punt?
Omdat we nu toch Latijn spreken, is mijn punt tempus fugit.
De tijd verstrijkt. Mensen vergeten dingen.
Zo'n toespraak zal niemand vergeten.
Nog afgezien van dat je je gevoelens uitdrukt.
Dat doen we niet. -Mama…
Het kan ook opgevat worden…
…als erkenning van onze fouten en dat moedigt meer kritiek aan.
Het is veruit het naarste jaar van mijn regeerperiode geweest.
Misschien wel van mijn leven. Mensen mogen dat weten.
Wat? Dat hun koningin depressief is?
Dat ik van vlees en bloed ben.
En dat ik… wij onze plicht als familie hebben verzaakt…
…en ze excuses verschuldigd zijn.
Excuses?
Dat woord hoor je niet te kennen.
De monarchie is het enige deel van de grondwet…
…dat iets goddelijks heeft.
Als je de kroon draagt, transformeer je.
Excuses bezoedelen niet alleen jouw waardigheid, maar ook die van God.
Het is Zijn wil dat je bent wie je bent.
Ik weet niet of daar iets mee te winnen valt.
Jawel.
Haar gemoedsrust.
Ze heeft de wil van God deze 40 jaar vlekkeloos uitgevoerd.
Ze heeft het recht verdiend om te zeggen wat ze wil.
Het is onze taak om haar te steunen.
Onvoorwaardelijk.
Sinds wanneer denk jij er zo over? -Sinds het begin. Toen al.
Als je het niet erg vindt…
We moeten naar de Guildhall.
Heren van de Honorable Artillery Company, koninklijk saluut.
Sta op voor Hare Majesteit de koningin.
Burgemeester…
…de verjaardag van elke gebeurtenis is een moment om terug te kijken…
…maar gezien de gebeurtenissen van dit jaar…
…heb ik meer om over na te denken dan de meesten.
1992 is geen jaar…
…waarop ik met genoegen terug zal kijken.
Het was een annus horribilis.
Geen enkele instelling is onberispelijk.
En geen enkel lid ervan.
De hoge lat waarlangs wij in de monarchie gelegd worden door het volk…
…moet dezelfde standaard zijn als die waaraan wij onszelf houden.
Als we onze fouten niet kunnen toegeven…
…wat voor hoop is er dan nog op verzoening?
Vandaag wil ik, als dat mag, mijn familie eer betonen.
Tijdens de vier decennia dat ik op de troon heb gezeten…
…waren zij letterlijk mijn zon en water.
Voor alle offers die ze hebben gebracht…
…voor jullie allemaal, wier gebeden en gelukwensen…
…een bron van kracht voor mij zijn…
…de afgelopen 40 jaar…
…wil ik iedereen bedanken.
Sta op voor Hare Majesteit de koningin.
Annus horribilis?
Voor jullie allemaal.
En veel daarvan is mijn schuld.
Niemand neemt je dat kwalijk.
Jawel. Iedereen neemt het me continu kwalijk.
En dat is terecht.
Dit systeem, dat om de vorst draait…
…is heel zwaar voor de rest van jullie.
Ook voor jou.
Maar dat is het werk. Dat weten we.
Bedankt. Kom morgen hier lunchen.
We kunnen aangeschoten worden.
Overal grapjes over maken. De brand, het werk.
De kinderen.
Peter Townsend.
Graag.
Helaas moet ik in Carlisle een bedrijventerrein openen.
Dan naar Penrith. -O.
Voor de Scots Guard Association.
Dan naar Kirkby Stephen in Cumbria, naar de Factory of Heredities.
Dan moet ik me alleen bezatten.
Met Rum.
Rum?
Je drinkt toch geen rum als een of andere piraat?
Nee. Rum.
Mijn hond.
Wat grappig.
Ik ben hier met Brandy en Sherry.
Wat zegt dat over ons?
Welterusten, Lilibet.
Ik hou van je.
Ik hou ook van jou.
Heel veel.
Dat was burgerlijk. Dat doen we toch nooit meer?
Nooit.
Welterusten.
KAPITEIN PETER TOWNSEND 1914-1995
Ondertiteld door: Jolanda Jongedijk